Menu
Stacja Muzeum. Wyjątkowe miejsce na mapie Warszawy

Stacja Muzeum. Wyjątkowe miejsce na mapie Warszawy

2016-09-29

Stacja Muzeum jest nową instytucją kultury, powołaną w miejsce nieistniejącego już Muzeum Kolejnictwa w Warszawie. W jej zbiorach możemy znaleźć ponad sześć tysięcy bezcennych eksponatów, w tym: Salonkę Bieruta, jedyny w Europie pociąg pancerny oraz wagon pocztowy z 1907 roku, który zagrał w filmie „Lalka”. Oferta wystawiennicza obejmuje również szereg innych atrakcji. „Zapraszamy do zwiedzania sali modelarskiej, ekspozycji mundurów i akcesoriów kolejarskich, a także do skansenu starych parowozów i wagonów” – powiedział nam Manuel Ferreras-Tascón z Działu Promocji i Marketingu Stacji Muzeum.

Obecnie Stacja Muzeum mieści się w powstałym w 1946 roku budynku Dworca Warszawa Główna. Budynek ten nie był pierwotnie przeznaczony do celów wystawienniczych, ma więc swoje ograniczenia architektonicznie, które uniemożliwiają pełne wykorzystanie bogatych zasobów muzealnych. Tym bardziej cieszy decyzja Polskich Kolei Państwowych SA oraz Samorządu Województwa Mazowieckiego o wybudowaniu nowej siedziby dla Stacji Muzeum. Konkurs na jej koncepcję architektoniczno-urbanistyczną ogłoszono w ubiegłym roku. Koncepcja miała między innymi uwzględniać relacje poszczególnych obiektów muzealnych z otoczeniem, zasady kształtowania przestrzeni publicznej oraz obsługi komunikacyjnej. Konkurs podzielono na dwa etapy – studialny (czyli stworzenie koncepcji zespołu obiektów i zagospodarowania urbanistycznego) oraz realizacyjny (rozwinięcie propozycji przedstawionych w etapie pierwszym). Zwycięską koncepcję ogłoszono 12 lipca 2016 roku w pawilonie wystawienniczym Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) w Warszawie.

Decyzją sądu konkursowego pierwszą nagrodę przyznano firmie Forum Architekci Sp. z o. o. z Wrocławia (skład zespołu autorskiego: Michał Goncerzewicz, Maciej Lose, Joanna Janikowska, Michał Romański, Kamil Boroński, Marcin Molik; technika kolejowa: Igor Gisterek). Autorzy zwycięskiego projektu otrzymali nagrodę w wysokości 120 tys. złotych netto oraz zaproszenie do negocjacji w trybie z wolnej ręki na opracowanie uszczegółowionej dokumentacji projektowej nowej siedziby Stacji Muzeum. W uzasadnieniu decyzji wskazano na trafną lokalizację budynków, uwzględnienie zielonej części rekreacyjno-edukacyjnej, stworzenie efektywnej scenerii dla imprez plenerowych, czytelne oznakowanie i umiejscowienie wejścia głównego oraz wykreowanie odpowiedniej oprawy architektonicznej dla wartościowych ekspozycji.

„Zwycięstwo w konkursie jest dla nas bez wątpienia wielką radością oraz zachętą do dalszej wytężonej pracy przy realizacji tego intrygującego zadania” – zapewnił nas Michał Goncerzewicz, jeden z autorów wybranej koncepcji. W rozmowie z „Raportem Kolejowym” podkreślił również, że na szczególne uznanie zasługuje decyzja PKP SA o podzieleniu konkursu na dwa etapy.  „Konkurs dwuetapowy zapewnia finalistom niezbędny czas i komfort pracy nad propozycjami. To przejaw dobrej praktyki” – powiedział.

Nowa siedziba Stacji Muzeum powstanie przy ulicy Potrzebnej na warszawskich Odolanach (na obszarze 23 ha). Nieużytkowane tereny kolejowe przejdą gruntowną modernizację i zostaną udostępnione społeczności lokalnej, mieszkańcom Warszawy oraz zwiedzającym z Polski i zagranicy. Sercem i centrum zespołu muzealnego będzie budynek główny. Na parterze zaplanowano recepcję, punkty kasowe i informacyjne, hol szatniowy, toalety, sklep z zapleczem oraz restaurację, na półpiętrze – kawiarnię i bibliotekę, a na piętrze – otwartą przestrzeń wystawową. Bezpośrednio do głównego budynku przylegać będzie Hala Taboru. W jej wnętrzu na szesnastu torach oraz wewnętrznej dydaktycznej obrotnicy przewidziano ekspozycję taboru. Parowozy będzie można oglądać od góry (z poziomu kładki) oraz w wybranych przypadkach od spodu (co umożliwią specjalne kanały).

Zwieńczeniem projektu są trzy rodzaje przemyślnie zaplanowanych fasad: plac wejściowy zamknie olbrzymia gablota, frontowa fasada będzie wyróżniała się światłocieniową tektoniką (napis zmieniający się w zależności od umiejscowienia obserwatora), a fasada Hali Taboru zostanie wykonana z półtransparentnych materiałów. Koncepcja architektoniczna przewiduje ponadto obustronne otwarcie Hali Taboru podczas imprez plenerowych i w sezonie letnim. „Stację Muzeum zaprojektowaliśmy w sposób elastyczny i utylitarny – zaznaczył Michał Goncerzewicz. – Kształtując elewację szukaliśmy sposobu, aby wyrazić nasz – dziecięcy wręcz – zachwyt tematem kolejnictwa. Stąd ukształtowanie elewacji frontowej w formie wielkoskalowej gabloty, flankującej plac wejściowy i stanowiącej jednoznacznie rozpoznawalną ikonę obiektu”.

Stacja Muzeum to nie tylko budynek, ale i rozległe tereny zielone, na których projektanci zaplanowali otwartą ekspozycję taboru oraz małą architekturę (siedziska, stojaki na rowery) z przetworzonych podkładów kolejowych, szyn i innych obiektów dawnej infrastruktury kolejowej. W zamierzeniu ma to być przestrzeń otwarta dla mieszkańców miasta, przeznaczona do wypoczynku i rekreacji. „W naszej ocenie kolej stanowi jeden z kluczowych czynników wpływających na rozwój i kształt miast, w których żyjemy – powiedział Michał Goncerzewicz. – Dlatego zasadniczym zadaniem, jakie postawiliśmy sobie jako projektanci, była próba ukształtowania zabudowy Stacji Muzeum w sposób umożliwiający stworzenie w jej bezpośrednim otoczeniu zróżnicowanej i wielowątkowej tkanki miejskiej, spiętej w jeden organizm z sąsiadującymi dzielnicami Warszawy”.

Szczególnie ważnym elementem propozycji przedstawionej przez Forum Architekci jest wykorzystanie potencjału układu torowego, znajdującego się na terenach oddanych Stacji Muzeum. Tzw. wianek kolejowy, służący niegdyś do zawracania składów, teraz zostanie przeznaczony do eksponowania zabytkowego taboru. Układ torów w obrębie budynków zapewni dogodną komunikację wewnątrz hal i rozszerzy możliwości ekspozycyjne. Zastosowanie różnych typów nawierzchni, rozjazdów oraz urządzeń technicznych, a także przewidziana przez projektantów funkcjonalność i wszechstronność układu torowego pozwoli na rozmaite konfiguracje manewrów, ustawień i czynności pomocniczych podczas imprez z udziałem lokomotyw parowych. Innym ciekawym i ekonomicznym rozwiązaniem jest zagospodarowanie pozostałej po wykopach ziemi do usypania pagórka, który następnie zmieni się w naturalną widownię do oglądania parad i przejazdów parowozowych. A wszystko to w otoczeniu drzew i zieleni.

Wstępne prognozy mówią, że Stacja Muzeum będzie gotowa na przełomie lat 2018-2019. Koszt jej powstania oszacowano na około 70 milionów złotych. Ostateczny zakres inwestycji wraz z konkretnymi rozwiązaniami zostanie określony w projekcie i może się nieznacznie różnić od propozycji konkursowej. Jednak już wstępna koncepcja Stacji Muzeum zachwyca rozmachem, innowacyjnością i świeżym podejściem do tematu kolejnictwa. Pozostaje nam tylko z niecierpliwością czekać, aż będziemy mogli odwiedzić tę niezwykłą instytucję.

LS

Artykuł ukazał się w Raporcie Kolejowym 4/2016

INNE Z KATEGORII "polecamy"

Klauzula informacyjna dotycząca posiadanych danych osobowych oraz ich przetwarzaniu.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informuję, iż:

  1. Administratorem Pana/Pani danych osobowych jest Polska Izba Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei z siedzibą w Bydgoszczy, ul. Jana Karola Chodkiewicza 17.
  2. Administrator nie wyznaczył Inspektora Danych Osobowych.
  3. Administrator pozyskuje dane wyłącznie bezpośrednio.
  4. Pana/Pani dane osobowe przetwarzane będą tylko i wyłącznie w celu i zakresie niezbędnym do realizacji kontraktów handlowych. Po zakończeniu ich trwania w innych zgodnych z prawem celach np. w celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń oraz reklamacji.
    a) Pana/Pani dane osobowe będą przekazywane firmom zewnętrznym w celu zabezpieczenia i realizacji kontraktów.
    b) Pana/Pani dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego/organizacji międzynarodowej.
  5. Posiada Pan/Pani prawo dostępu do treści swoich danych orz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, do przenoszenia danych, do wniesienia sprzeciwu, do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
  6. Ma Pan/Pani prawo wniesienia skargi do PUODO gdy uzna, że przetwarzanie Pana/Pani danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
  7. Pana/Pani dane osobowe nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany.
  8. Zgoda na przetwarzanie Pana/Pani danych osobowych może zostać przez Pana/Panią wycofana w każdym czasie, poprzez wysłanie maila na adres sekretariat@izbakolei.pl co skutkować będzie usunięciem z bazy Administratora.
  9. Administrator dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizycznej, technicznej i organizacyjnej ochrony danych osobowych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.

AKCEPTUJĘ
do góry