Menu
InnoTabor. Trzynaście nowatorskich projektów

InnoTabor. Trzynaście nowatorskich projektów

2017-02-17

Pierwsza na świecie czteroosiowa lokomotywa z wielosystemowymi układami napędowymi, innowacyjna technologia jazdy beztrakcyjnej tramwaju wraz z proptotypem pierwszego tego typu pojazdu w Polsce, proekologiczny wagon do przewozu skroplonych produktów gazowych – te i inne nowatorskie rozwiązania zostaną wcielone w życie przy wsparciu programu sektorowego InnoTabor.

O programie

Program sektorowy InnoTabor jest realizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. W założeniu jego zadaniem jest zwiększenie innowacyjności i konkurencyjności polskiego sektora przemysłu taboru szynowego w perspektywie do 2023 r. Pierwszy konkurs w ramach programu ogłoszono w lipcu 2016 r., nabór wniosków trwał do 14 października tego samego roku.

– Była to odpowiednia ilość czasu na przestudiowanie problemu, przedyskutowanie i zaproponowanie rozwiązania – zauważył Mikołaj Sobczak, Dyrektor ds. Badań, Kierownik Projektu w MLabs Sp. z o.o.

Przedsiębiorcy składali wnioski w dwóch językach – polskim i angielskim. Procedura konkursowa składała się kolejno z oceny formalnej, merytorycznej oraz prezentacji projektu w języku angielskim przed gronem krajowych i zagranicznych ekspertów.

– Dyskusyjna jest naszym zdaniem decyzja NCBR o zaangażowaniu w ocenę projektu zagranicznych ekspertów – powiedział Sobczak. – W ten sposób powstaje duże prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji, w której polscy naukowcy i inżynierowie zdradzą ciekawe pomysły zagranicznej konkurencji. Poza tym jednym zastrzeżeniem uważamy, że konkurs był bardzo dobrze zorganizowany, a zasady – jasne i czytelne.

Łukasz Będziński, Główny Specjalista ds. dokumentacji eksploatacyjnej w Dziale Badań i Rozwoju PESA Bydgoszcz SA, podkreślił, że konkurs przebiegł bardzo sprawnie i zgodnie z harmonogramem przewidywanym przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Zwrócił również uwagę na znaczącą rolę, jaką w całym procesie odegrała Grupa Inicjatywna, która przez rok opracowywała założenia programu we współpracy z Ministerstwem Rozwoju.

– Założenia programu bardzo dobrze korespondują z bieżącymi potrzebami rozwojowymi polskiej gospodarki oraz z planami strategicznymi polskich producentów pojazdów szynowych – dodał Będziński.

Pozytywnie o założeniach programu wypowiedział się również Paweł Choduń, Dyrektor Finansowy MEDCOM Sp z o.o.

– Wprowadzenie programów dedykowanych konkretnej branży, w tym wypadku kolejowej, to w moim przekonaniu krok w bardzo dobrą stronę – powiedział Choduń.

Według niego przyjęta przez organizatora formuła sprzyja budowaniu konkurencyjności i pozwala wszystkim podmiotom zaangażowanym w program skupić się na wyzwaniach sektora kolejowego, zrozumieć jego realne potrzeby i, w konsekwencji, premiować te projekty, które są innowacyjne, mają największy potencjał i są najbardziej przyszłościowe z punktu widzenia polskiej gospodarki.

Wyniki I konkursu sektorowego programu InnoTabor ogłoszono 11 stycznia 2017 r. Na wsparcie wybranych trzynastu projektów Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przeznaczy ponad 157 mln zł.

Cztery projekty od PESA

Aż cztery projekty bydgoskiego producenta zakwalifikowały się do programu InnoTabor. Są to: prototyp spalinowego zespołu trakcyjnego nowej generacji, platforma lokomotyw z zaawansowanymi spalinowo-elektrycznymi układami napędowymi, ulepszony tramwaj o obniżonej masie, a także opracowanie wysokowydajnej technologii jazdy beztrakcyjnej tramwaju wraz z prototypem pojazdu.

– Celem każdego projektu, który zgłosiliśmy, jest stworzenie nowej jakości, wartości dodanej w dziedzinie projektowania danego typu pojazdów szynowych – podkreślił Łukasz Będziński, Główny Specjalista ds. dokumentacji eksploatacyjnej w Dziale Badań i Rozwoju PESA SA. – Dla przykładu projekt spalinowego zespołu trakcyjnego opiera się na zastosowaniu konstrukcji półskorupkowej i to odróżnia go od projektu firmy konkurencyjnej.

Wszystkie cztery projekty dotyczą pojazdów przeznaczonych przede wszystkim na eksport i powstały z myślą o szerokiej, kompleksowej współpracy z rynkami zagranicznymi.

– Można w dużym uproszczeniu stwierdzić, że w przypadku wszystkich projektów będziemy dążyli do obniżania masy pojazdu poprzez innowacyjne podejście do projektowania struktur nośnych oraz stosowanie nowych materiałów – zaznaczył Będziński. – Będziemy również dążyli do uproszczenia i modularyzowania konstrukcji pojazdu za pomocą integracji systemów zabudowy czy stosowania materiałów kompozytowych.

Prace nad poszczególnymi projektami będą realizowane przez konstruktorów, programistów i projektantów Działu Badań i Rozwoju. Dodatkowo PESA zamierza skorzystać z doświadczenia polskich jednostek naukowych (instytutów i uczelni wyższych).

– Istnieją obszary, w których obecnie specjalizują się jedynie zachodnie biura projektowe, jednak będziemy się starali, aby całość prac była realizowana przez polskie przedsiębiorstwa i podmioty naukowe – dodał Będziński.

FPS dla komfortu podróży

Jak zapewnia Katarzyna Raducha, Kierownik Działu Handlu i Marketingu w firmie H.Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o, producent we wszystkich projektach postawił przede wszystkim na innowacyjność i wdrożenie projektów o cechach, których nie posiada żaden z eksploatowanych dotychczas pojazdów.

– FPS odnajduje przestrzeń dla pojazdów o unikatowych i rewolucyjnych rozwiązaniń, dotąd nieoferowanych przez innych producentów – powiedziała Raducha. – Możemy zdradzić, że planujemy wdrożenie ciekawych rozwiązań, które z pewnością zainteresują zarówno operatorów taboru, jak również pasażerów.

FPS zamierza wprowadzić rozwiązania, dzięki którym ograniczony zostanie negatywny wpływ na infrastrukturę, nowoczesne zespoły napędowe zapewnią oszczędności, a dbałość o każdy detal zaowocuje wysokim komfortem podróży.

W konkursie InnoTabor firma otrzymała dofinansowanie do trzech projektów: Spalinowego Zespołu Trakcyjnego do obsługi ruchu dalekobieżnego, lekkiego dwuczłonowego autobusu szynowego z podwójnym zespołem napędowym oraz tramwaju nowej generacji z niską podłogą, innowacyjnymi systemami pokładowymi oraz zasobnikami energii do jazdy poza siecią trakcyjną.

Newag opracuje czteroosiową lokomotywę

W ramach programu InnoTabor nowosądecki Newag przeprowadzi prace rozwojowe, mające na celu opracowanie, wykonanie, uruchomienie i testy walidacyjne prototypu pierwszej na świecie wielosystemowej czteroosiowej lokomotywy elektrycznej, której zasilanie będzie możliwe w różnych zakresach napięcia. Dodatkowo lokomotywa zostanie wyposażona w moduł spalinowy, spełniający obowiązujące normy emisji spalin.

– Moduł pozwoli na poruszanie się po niezelektryfikowanych odcinkach dzięki wykorzystaniu jazdy na silniku spalinowym – powiedział Łukasz Mikołajczyk, Rzecznik Prasowy Newag SA. – Umożliwiając tym samym realizację lekkich prac manewrowych i jazd po bocznicach oraz zjazdów ze szlaku w przypadku braku zasilania z sieci trakcyjnej. Ważne jest również to, że pojazd będzie w pełni zgodny z TSI 2014.

Projekt zakłada opracowanie koncepcji technicznej prototypu oraz przygotowanie szczegółowych założeń technicznych (np. dotyczących podstawowych komponentów). W trakcie prac rozwojowych powstanie prototyp lokomotywy i wykonane zostaną jego testy walidacyjne. Newag planuje rozpocząć prace w lipcu 2017 r., a zakończyć – w pierwszym kwartale 2020 r. Producent otrzymał w tym celu dofinansowanie w wysokości 12,5 mln zł przy całkowitej wartości projektu na wysokości 32 mln zł.

Solaris: rodzina pojazdów tramwajowych

W ramach programu wykonany zostanie projekt rodziny pojazdów tramwajowych. Pojazdy będą charakteryzować się: znacznie obniżonymi kosztami życia produktu (LCC), wysokim poziomem bezpieczeństwa funkcjonalnego, modułowością konstrukcji, podniesionym komfortem pasażerów, modułem zasilania pozwalającym na jazdę poza siecią trakcyjną (np. w zabytkowych centrach miast) oraz obniżonym negatywnym wpływem na środowisko naturalne.

– Aby możliwe było osiągnięcie powyższych założeń, pojazdy muszą być bardzo lekkie – stwierdził Mateusz Figaszewski, Zastępca Dyrektora ds. PR Solaris Bus & Coach SA. – Będzie to możliwe dzięki zastosowaniu innowacyjnych metod projektowania i optymalizacji oraz zastosowaniu ultralekkich materiałów.

Realizacja projektu jest zaplanowana na 48 miesięcy, przewidywana suma kosztów kwalifikowanych to ponad 21 mln zł, a oczekiwanego dofinansowania – na poziomie 10,5 mln zł.

Półprzewodniki SiC w napędzie od MEDCOMu

Według słów Pawła Chodunia, Dyrektora Finansowego MEDCOM Sp. z o.o., opracowanie wielosystemowego układu napędowego i zasilania przeznaczonego do elektrycznych zespołów trakcyjnych z wykorzystaniem elementów półprzewodnikowych SiC potrwa trzy lata, z czego mniej więcej półtora roku zajmą prace badawcze.

– Zakładamy, że produkt powinien być więc gotowy do końca 2019 r. – zaznaczył Choduń. – Zadanie na pewno nie jest łatwe, bo na dobrą sprawę musimy wypracować rozwiązanie niedostępne na świecie i rozpoczynamy pracę od podstaw. Należy też podkreślić, że nowe rozwiązanie będzie efektem pracy polskich inżynierów zatrudnionych w naszej firmie i będzie produkowane w Polsce. Do projektu zaprosiliśmy również polskie wyższe uczelnie techniczne. Kluczową sprawą dla powodzenia przedsięwzięcia jest także dobra i ścisła współpraca z naszym japońskim partnerem, firmą Mitsubishi Electric, która dostarczy odpowiednie moduły SiC.

Projekt zakłada skonstruowanie pierwszego na świecie napędu dla ezt-ów, który będzie wykorzystywał elementy półprzewodnikowe SiC. Dzięki modułom SiC, jak podkreśla Choduń, możliwe jest uzyskanie parametrów nieosiągalnych dla tradycyjnych półprzewodników krzemowych. Węglik krzemu pozwala znacząco ograniczyć straty energii, zredukować poziom hałasu i zmniejszyć rozmiar oraz masę urządzeń, a także poprawić parametry jezdne.

– O skali innowacyjności naszego przedsięwzięcia świadczy fakt, że technologia SiC rozwijana jest obecnie tylko przez kilka firm na całym świecie, a MEDCOM jest bez wątpienia w czołówce w jej upowszechnianiu – podsumował Choduń. – Wprowadzenie takiego produktu na rynek to bez wątpienia szansa nie tylko dla MEDCOMu, ale również dla polskich producentów ezt-ów i krajowego przemysłu.

Chemet stworzy unikatowy wagon do transportu izobutanu

– Konkurs potraktowaliśmy jako wyzwanie, a zarazem okazję do intensyfikacji realizowanych prac i możliwość szybszego wdrożenia naszych innowacyjnych rozwiązań – powiedział „Raportowi Kolejowemu” Adam Borzęcki, Kierownik Działu Technicznego w Chemet SA.

Projekt realizowany w ramach konkursu InnoTabor pozwoli na przeprowadzenie niezbędnych badań i budowę unikatowego w skali światowej prototypu wagonu o innowacyjnej konstrukcji, umożliwiającej transport największej na rynku ilości izobutanu (do 125m3) przy obniżonej masie własnej. Nowy wagon wyposażony zostanie w unikalne rozwiązania zwiększające poziom bezpieczeństwa oraz chroniące środowisko naturalne. O wyjątkowości tego projektu świadczy wspomniana już wyżej pojemność transportowa, nowa konstrukcja zbiornika z dodatkową kopułą gazoszczelną, a także dbałość o elementy konstrukcyjne związane z bezpieczeństwem.

– Część rozwiązań, które zostaną wykorzystanie przy budowie innowacyjnego wagonu, planowana jest do objęcia ochroną patentową – podkreślił Borzęcki.

Obecnie projekt z fazy wstępnej wkracza w fazę zasadniczej realizacji. Prace dotyczyć będą w szczególności przeprowadzenia niezbędnych badań o charakterze badań przemysłowych i prac rozwojowych. W ramach projektu Chemet zamierza ściśle współpracować z wiodącymi jednostkami naukowymi, takimi jak Politechnika Krakowska, Instytut Kolejnictwa w Warszawie oraz Instytut Pojazdów Szynowych z Poznania.

– Oczekiwania rynku wymuszają na nas stałe ulepszanie i unowocześnianie produkowanych wyrobów. Podnoszenie ich jakości, poprawa funkcjonalności oraz bezpieczeństwo ekologiczne jest dla nas priorytetem – dodał Borzęcki.

MLabs i Techsolutions projektują tramwaj pomiarowy

Konsorcjum MLabs Sp. z o.o. i Techsolutions Group Sp. z o.o. otrzymało dofinansowania na realizację projektu „Tramwaj pomiarowy do pomiarów parametrów i oceny stanu infrastruktury”.

– Głównym elementem systemu jest tramwaj pomiarowy, mobilne laboratorium, wyposażone w najwyższej klasy aparaturę pomiarową, komputery przetwarzające dane na pokładzie tramwaju oraz nowoczesną wizualizację danych online – tłumaczył nam Mikołaj Sobczak, Dyrektor ds. Badań, Kierownik Projeku MLabs.

Tramwaj będzie zbierał i już na pokładzie przetwarzał informacje dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych podsystemów sensorowych, działających w systemie opartym na otwartej, modułowej i sieciocentrycznej architekturze oraz autorskiemu oprogramowaniu. Dodatkowo wszelkie dane zostaną przesłane do chmury obliczeniowej celem dalszych, złożonych analiz. Opracowane oprogramowanie będzie umożliwiać łatwy i szybki dostęp do wyników przetwarzania danych i analiz w formie przejrzystych i łatwych do przyswojenia raportów.

Dzięki uzyskanym wynikom i raportom możliwe będzie między innymi: szacowanie bieżącej intensywności zużywania infrastruktury, określenie dopuszczanej prędkości jazdy na danym odcinku toru (w funkcji bezpieczeństwa i komfortu jazdy), predykcja trwałości poszczególnych sekcji infrastruktury torowej uwzględniającego zmiany organizacji ruchu w węzłach komunikacyjnych, selekcjonowanie, rankingowanie i klasyfikowanie sekcji/węzłów komunikacyjnych do bieżących napraw, remontów i modernizacji.

– Wierzymy, że nasz projekt osiągnie sukces, który przełoży się zarówno na komfort jazdy oraz na jakość infrastruktury szynowej w miastach, jak również na postrzeganie Polski jako kraju z wieloma innowacyjnymi rozwiązaniami – powiedział Sobczak.

Lista dofinansowanych projektów

  1. Wysokosprawny wielosystemowy układ napędowy i zasilania z elementami półprzewodnikowyi SiC oraz izolacją od sieci realizowaną na transformatorach wysokiej częstotliwości przeznaczony do elektrycznych zespołów trakcyjnych (H. CEGIELSKI – ENERGOCENTRUM SP. Z O.O.; MMB DRIVES SP Z O.O.);
  2. Spalinowy Zespół Trakcyjny do obsługi ruchu dalekobieżnego, spełniający wymagania wszystkich obowiązujących TSI (H. CEGIELSKI – FABRYKA POJAZDÓW SZYNOWYCH SP. Z O.O.);
  3. Lekki dwuczłonowy autobus szynowy z podwójnym zespołem napędowym – do realizacji przewozów w ruchu regionalnym (H. CEGIELSKI – FABRYKA POJAZDÓW SZYNOWYCH SP. Z O.O.);
  4. Tramwaj nowej generacji ze 100% niską podłogą i z innowacyjnymi systemami pokładowymi oraz z zasobnikami energii do jazdy poza siecią trakcyjną (H. CEGIELSKI – FABRYKA POJAZDÓW SZYNOWYCH SP. Z O.O.);
  5. Opracowanie prototypu spalinowego zespołu trakcyjnego nowej generacji z konstrukcją poszycia inspirowaną na „półskorupkowej” stosowanej w lotnictwie (POJAZDY SZNOWE PESA BYDGOSZCZ SA);
  6. Platforma lokomotyw z zaawansowanymi spalinowo-elektrycznymi (wielosystemowymi) układami napędowymi (POJAZDY SZYNOWE PESA BYDGOSZCZ SA);
  7. Prace B+R nad opracowaniem wysokowydajnej technologii jazdy beztrakcyjnej tramwaju, bez konieczności ingerencji w infrastrukturę liniową, a także budowa prototypu pierwszego tego typu pojazdu w Polsce (POJAZDY SZYNOWE PESA BYDGOSZCZ SA);
  8. Opracowanie znacząco ulepszonego, niskopodłogowego tramwaju o istotnie obniżonej masie, poprzez szerokie zastosowanie elementów kompozytowych i tworzyw sztucznych (POJAZDY SZYNOWE PESA BYDGOSZCZ SA);
  9. Proekologiczny wagon do przewozu skroplonych produktów gazowych, w szczególności butanu i jego pochodnych, o powiększonej pojemności zbiornika i obniżonej masie własnej przy standardowej długości wagonu o symbolu WP125 (ZAKŁADY APARATURY CHEMICZNEJ CHEMET SA);
  10. Pierwsza na świecie 4-osiowa lokomotywa z zaawansowanymi spalinowo-elektrycznymi wielosystemowymi układami napędowymi zgodna z TSI 2014 (NEWAG SA);
  11. Tramwaj pomiarowy do pomiarów parametrów i oceny stanu infrastruktury (MLABS SP. Z O.O., TECHSOLUTIONS GROUP SP. Z O.O.);
  12. Wielosystemowy układ napędowy i zasilania przeznaczony do elektrycznych zespołów trakcyjnych z wykorzystaniem elementów półprzewodnikowych SiC (MEDCOM SP. Z O.O.);
  13. Tramwaj nowej generacji z innowacyjnymi systemami pokładowymi (SOLARIS BUS & COACH SA).

W przyszłości planowane jest ogłoszenie jeszcze dwóch edycji konkursu.

LS

 

Artykuł ukazał się w Raporcie Kolejowym 1/2017

TAGI

INNOTABORNarodowe Centrum Badań i RozwojuNewagPesaPolregioPrzewozy Regionalne

INNE Z KATEGORII "polecamy"

Klauzula informacyjna dotycząca posiadanych danych osobowych oraz ich przetwarzaniu.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informuję, iż:

  1. Administratorem Pana/Pani danych osobowych jest Polska Izba Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei z siedzibą w Bydgoszczy, ul. Jana Karola Chodkiewicza 17.
  2. Administrator nie wyznaczył Inspektora Danych Osobowych.
  3. Administrator pozyskuje dane wyłącznie bezpośrednio.
  4. Pana/Pani dane osobowe przetwarzane będą tylko i wyłącznie w celu i zakresie niezbędnym do realizacji kontraktów handlowych. Po zakończeniu ich trwania w innych zgodnych z prawem celach np. w celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń oraz reklamacji.
    a) Pana/Pani dane osobowe będą przekazywane firmom zewnętrznym w celu zabezpieczenia i realizacji kontraktów.
    b) Pana/Pani dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego/organizacji międzynarodowej.
  5. Posiada Pan/Pani prawo dostępu do treści swoich danych orz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, do przenoszenia danych, do wniesienia sprzeciwu, do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
  6. Ma Pan/Pani prawo wniesienia skargi do PUODO gdy uzna, że przetwarzanie Pana/Pani danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
  7. Pana/Pani dane osobowe nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany.
  8. Zgoda na przetwarzanie Pana/Pani danych osobowych może zostać przez Pana/Panią wycofana w każdym czasie, poprzez wysłanie maila na adres sekretariat@izbakolei.pl co skutkować będzie usunięciem z bazy Administratora.
  9. Administrator dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizycznej, technicznej i organizacyjnej ochrony danych osobowych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.

AKCEPTUJĘ
do góry