Menu
Dostępność Plus. Przyjazna przestrzeń publiczna

Dostępność Plus. Przyjazna przestrzeń publiczna

2018-05-08

Przestrzeń publiczna przyjazna osobom o szczególnych potrzebach, tj. seniorom, kobietom w ciąży, osobom z niepełnosprawnościami – to główny cel rządowego programu Dostępność Plus. W jego ramach na inwestycje związane z dostępnością w latach 2018–2025 przeznaczonych zostanie ponad 23 mld zł.

Pierwszy raz program, który pomoże usunąć bariery infrastrukturalne i prawne utrudniające życie m.in. osobom starszym i z niepełnosprawnościami premier Mateusz Morawiecki zapowiedział w swoim expose w grudniu.

– Chciałbym, żeby wyjście do sklepu starszej osoby nie było wielką wyprawą czy biegiem na 3 tys. metrów z przeszkodami – podkreślił Morawiecki.

Za przygotowanie programu odpowiada Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju. Resort właśnie skierował projekt programu do konsultacji.

Cele programu Dostępność Plus

– Kluczowym pojęciem, wokół którego budowaliśmy program, jest samodzielność. Chodzi o to, by seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami, ale też np. kobiety w ciąży i rodzice z małymi dziećmi nie musieli zmagać się z barierami w przestrzeni publicznej i prosić o pomoc nawet w prostych sytuacjach, np. podczas wizyty w urzędzie czy wsiadania do autobusu – wyjaśnił minister inwestycji i rozwoju Jerzy Kwieciński.

Program jest odpowiedzią na zmiany demograficzne i rosnącą aktywność osób z niepełnosprawnościami. Szacuje się, że do 2024 r. aż 23 proc. mieszkańców Polski będzie miało 65 lat lub więcej. W tym samym czasie liczba osób z niepełnosprawnościami (w zależności od przyjętych kryteriów) wyniesie od 5 do 8 mln.

Dwuwymiarowe podejście

Program ma dwa wymiary. Pierwszy zakłada, że państwo w swoich działaniach będzie zawsze uwzględniać potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Czyli na przykład wprowadzi prawo, które zagwarantuje, że nowe budynki będą pozbawione barier architektonicznych, każdy nowo kupiony pociąg, autobus albo tramwaj będzie przygotowany do obsługi osób z niepełnosprawnościami, przestrzeń publiczna (np. wyjście z dworca, dojście na perony, przejścia dla pieszych) będzie odpowiednio oznakowana. Państwo będzie także inwestować, np. w wiedzę osób, które tworzą przestrzeń publiczną, m.in. architektów, urbanistów, inżynierów, w nowe technologie, które sprzyjają włączeniu w przestrzeń publiczną seniorów i osób z niepełnosprawnościami.

Drugi wymiar to inwestycje – budowlane, transportowe, technologiczne – w istniejącą infrastrukturę, przestrzeń, środki transportu, strony internetowe czy usługi o charakterze powszechnym. Innymi słowy dostosowanie tego, co już istnieje, do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Wszystkie działania w programie będą realizowane w ośmiu obszarach: architektura, transport, edukacja, służba zdrowia, cyfryzacja, usługi, konkurencyjność i koordynacja. Na program przeznaczono 23 mld zł. Źródłami finansowania są fundusze europejskie, tak zwane fundusze norweskie i EOG, publiczne środki krajowe (budżet państwa, środki jednostek samorządu terytorialnego, środki  Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych). Program będzie realizowany w latach 2018–2025.

Efekty programu

Program to też konkretne efekty, np. w tysiącu miejsc i budynków użyteczności publicznej zostaną usunięte lub ograniczone bariery architektoniczne oraz komunikacyjne, co najmniej 20 proc. mieszkań wybudowanych w programie Mieszkanie Plus będzie dostępnych dla osób o szczególnych potrzebach, wszystkie nowo zakupione autobusy i tramwaje będą przyjazne seniorom i osobom z niepełnosprawnościami, strony internetowe urzędów i instytucji będą dostępne dla osób niewidomych i niesłyszących, co najmniej połowa czasu antenowego w telewizji będzie dostępna dla osób niewidomych i niesłyszących (audiodeskrypcja i napisy).

Dostępność Plus na kolei

Mobilność, transport, możliwość swobodnego przemieszczania się to obok architektury najważniejszy element rzeczywistości, decydujący o jakości i niezależności życia nas wszystkich – czytamy w programie Dostępność Plus.

W ramach programu przewidziano pięć działań skupionych na transporcie.

Działanie 5 – Dostępny transport kolejowy. Warunki świadczenia usług transportu kolejowego zostały już kilka lat temu określone przez Komisję Europejską w rozporządzeniu (TSI PRM) nr 1300/2014/EU. Rozporządzenie mówi o tym, jak w krajach Unii Europejskiej musi wyglądać infrastruktura i tabor kolejowy pod kątem zapewnienia ich dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej mobilności. Rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2015 r. i ma zastosowanie dla nowego taboru i nowopowstającej infrastruktury. Istniejące pojazdy i infrastruktura co do zasady nie podlegają rozporządzeniu, niemniej projekt programu Dostępność Plus zakłada opracowanie Krajowego Planu Wdrożenia (KPW) tego rozporządzenia. Realizacja KPW TSI PRM pozwoli na podniesienie poziomu dostępności w przypadku:

  • dworców kolejowych – 46,6 proc.;
  • peronów – 51,6 proc. (35,8 proc. peronów będzie posiadało oznaczenia dotykowe i ścieżki prowadzące dla osób niewidomych);
  • kolejowego taboru przewozowego (wielkość uśredniona dla wszystkich rodzajów taboru wykorzystywanego w przewozach osób) – 35 proc.

Przewiduje się, że równolegle do wskazanych w KPW TSI PRM działań, zostaną opracowane:

  • strategie dostępu do infrastruktury pasażerskiej wszystkim osobom z niepełnosprawnościami i osobom o ograniczonej możliwości poruszania się wraz z przepisami ruchowymi dla każdego dworca kolejowego i wdrożone poprzez odpowiednie procedury i szkolenia personelu;
  • strategie przewoźników kolejowych określające dostęp do taboru przewozowego przez cały czas jego pracy i wdrożone przez odpowiednie procedury i szkolenie personelu pokładowego;
  • zasady tworzenia map dotykowych (planów tyflograficznych) dworców, stacji pasażerskich i przystanków osobowych dla niewidomych podróżnych w taki sposób, żeby jednego wzoru było możliwe ich wykonanie dla tych obiektów.

Działanie 6 – Remont i przebudowa 200 dworców kolejowych. Celem tego działania będzie eliminacja barier architektonicznych tej infrastruktury kolejowej, dla której podejmowane będą prace modernizacyjne lub remontowe. Prace adaptacyjne związane z dostępnością będą dotyczyć m.in.: parkingów, tras dojścia, drzwi i wejść, posadzek, sygnalizacji przeszkód przezroczystych, toalet i stanowisk przewijania dzieci, mebli i urządzeń wolnostojących, kas i automatów biletowych, punktów informacyjnych i punktów obsługi klienta, oświetlenia, informacji wizualnych (drogowskazów, piktogramów, informacji drukowanej lub dynamicznej)

Zgodnie z danymi z września 2017 r. na naszej krajowej sieci kolejowej znajduje się obecnie 639 czynnych dworców kolejowych, z czego 584 jest zarządzanych przez PKP SA. Działania inwestycyjne w ramach będą w pierwszej kolejności dotyczyć obiektów, które są:

  • zlokalizowane na liniach kolejowych wchodzących w układ Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T,
  • ważnymi węzłami przesiadkowymi wymienionymi w „Planie zrównoważonego rozwoju transportu publicznego transportu zbiorowego w zakresie sieci komunikacyjnej w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym”,
  • wymienione w planach transportowych marszałków województw, wykonujących zadania organizatora publicznego transportu zbiorowego w wojewódzkich przewozach pasażerskich,
  • położone w miejscowościach o charakterze sanatoryjno-uzdrowiskowym, zgłaszane do procesu dostosowawczego przez instytucje i organizacje zrzeszające osoby z niepełnosprawnościami.

Działanie 7 – Dostępny transport publiczny. Celem działania jest poprawa dostępności transportu publicznego (autobusowego i tramwajowego) poprzez wymianę oraz modernizację taboru. W tym celu opracowana zostanie ekspertyza wskazująca standardy techniczne dla różnych środków transportu, następnie opracowane standardy zostaną wprowadzone w życie jako obligatoryjne poprzez przepisy prawne.

Działanie 8 – Szkolenia dla pracowników sektora transportu. Warunkiem skutecznego zastosowania standardów dostępności w transporcie jest przygotowanie personelu i obsługi do ich zastosowania. W tym celu przewiduje się szkolenia z zakresu praktycznego stosowania zasad dostępności wobec pasażerów o specjalnych potrzebach m.in. dla służb i drużyn konduktorskich, pracowników przewoźników autobusowych, zakładów transportowych. Jak zauważają twórcy projektu nierzadko tylko obecność drugiego człowieka i osobista asysta umożliwia pełne pokonanie wszystkich występujących barier. Ważne, aby osoby o specjalnych potrzebach nie musiały podróżować z opiekunem, ale żeby mogły liczyć na pomoc pracowników i personel przewoźników czy zarządców obiektów transportowych.

Działanie 9 – Aplikacja „Czy dojadę?”. Pełna informacja o warunkach realizacji usługi transportowej jest dla wielu osób o specjalnych potrzebach kluczowa w trakcie podejmowania decyzji o wyborze środka transportu czy trasy dojazdu. W ramach tego działania zostanie przygotowana interaktywna, darmowa aplikacja komputerowa, która pozwoli na zapoznanie się z opiniami i informacjami innych użytkowników na temat miejsc przesiadkowych, dworców i przystanków. Aplikacja będzie tworzona przy współpracy użytkowników, pozwalając na wprowadzanie zawsze aktualnych informacji, uwzględniających różne potrzeby użytkowników, np. osób niewidomych, niesłyszących, poruszających się na wózku.

LS

 

Artykuł ukazał się w Raporcie Kolejowym 2/2018

 

TAGI

Dostępność PlusJerzy KwiecińskiMateusz MorawieckiMinisterstwo Inwestycji i Rozwoju

INNE Z KATEGORII "polecamy"

Klauzula informacyjna dotycząca posiadanych danych osobowych oraz ich przetwarzaniu.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informuję, iż:

  1. Administratorem Pana/Pani danych osobowych jest Polska Izba Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei z siedzibą w Bydgoszczy, ul. Jana Karola Chodkiewicza 17.
  2. Administrator nie wyznaczył Inspektora Danych Osobowych.
  3. Administrator pozyskuje dane wyłącznie bezpośrednio.
  4. Pana/Pani dane osobowe przetwarzane będą tylko i wyłącznie w celu i zakresie niezbędnym do realizacji kontraktów handlowych. Po zakończeniu ich trwania w innych zgodnych z prawem celach np. w celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń oraz reklamacji.
    a) Pana/Pani dane osobowe będą przekazywane firmom zewnętrznym w celu zabezpieczenia i realizacji kontraktów.
    b) Pana/Pani dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego/organizacji międzynarodowej.
  5. Posiada Pan/Pani prawo dostępu do treści swoich danych orz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, do przenoszenia danych, do wniesienia sprzeciwu, do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
  6. Ma Pan/Pani prawo wniesienia skargi do PUODO gdy uzna, że przetwarzanie Pana/Pani danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
  7. Pana/Pani dane osobowe nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany.
  8. Zgoda na przetwarzanie Pana/Pani danych osobowych może zostać przez Pana/Panią wycofana w każdym czasie, poprzez wysłanie maila na adres sekretariat@izbakolei.pl co skutkować będzie usunięciem z bazy Administratora.
  9. Administrator dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizycznej, technicznej i organizacyjnej ochrony danych osobowych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.

AKCEPTUJĘ
do góry
grupa MTMrealizacja: